İnternet Sosyalleşmeyi Öldürüyor Mu?

Bugün Facebook statüsüne “Internet sosyalleşmeyi öldürüyor mu? Yorumlari alalim ?” yazan Ö.A. beni düşünmeye sevk etti. Gerçekten internet sosyalleşmeyi öldürüyor mu? Statüsünün altına yorum yazıp yazıp sildim. Sonra buraya yazmaya karar verdim yani yazımın çıkış noktası orası.

Şimdi “internet sosyalleşmeyi öldürüyor mu?” diye sorulduğunda öncelikle sosyalleşmenin ve aksi durumlarda ne olduğunu, daha sonra da internetin buna nasıl etki edeceğini düşünürsem, doğru cevabı (kendimce) bulabilirim herhalde.

Sosyalleşmenin tam olarak sözlük tanımını bilmiyorum (ama insanın sosyal bir varlık olduğunu biliyorum aferin bana) dolayısıyla yola çıkacağım noktada yapacağım tanım sadece beni bağlar, nitekim yazının sonu da o tanımın doğru ya da yanlış olmasıyla çok alakalı olmaz muhtemelen, bu sadece doğruya yaklaştıracağına inandığım bir tanım olacak, evet ben de şiştim artık şu tanımı yapalım.

Beşer, yani insan, düz insan işte, bildiğin. Sosyal bir varlık, etrafıyla etkileşim içinde, bunun bir de o kadar da etkileşim içinde olmayan çeşidi var. Biz o çeşide asosyal insan diyoruz (insan dememe gibi bir lüksümüz olamaz). Bu normal bir durumun “anormal” hali gibidir, norm standart demek, normal de standartlara uygun, çok fazla standartlardan sapmayan anlamındadır. Günlük hayatta normali “olağan” anlamında da kullanırız, yani “olması gerektiği gibi” anlamında. Bu bağlamda normalde bir insandan sosyal olması bekleniyorsa, standartlar sosyal olma çizgisi üzerinde yoğunlaşıyorsa, sosyal olmayan ve sosyallikten uzaklaşan çeşidi için de “asosyal” çıkarımını yapabiliriz. Kafasında grafik canlanmayanlar için ortalama ya da standart sapma örneği verip daha da uzatmayacağım.

Bir insanın sosyalleşmesi için etkileşimde bulunması gerekir, bunun için çok yönlü iletişim araçları kullanması ve aynı şekilde etrafından reaksiyon alması gerekir. Aynı araçlara sahip iki insan aynı yoğunlukta(miktar ölçüsü olarak söylüyorum, nitelik değil) reaksiyon almıyorsa bu iki insan arasında sosyallik ya da asosyallik kıyaslaması yapılabilir. Yani bugün ben cep telefonu ile iki yüz kişiyi organize edebiliyorken, bir başkası aynı cep telefonu ile iki yüz kişi arasında oturup kendini soyutlayarak oyun oynuyorsa, o kişi asosyallik skorunu oldukça yükseltmiş demektir. Şimdi normu “sosyal olmak” olarak belirlediğimize göre, norm dışındaki anormal durumu açıklayıp, üstüne sosyal olmayan o asosyali bir örnek ile tasvir ettiğimize göre, internet meselesine gelebiliriz.

Farkındaysanız örnekte cep telefonu ile oyun oynayan insan, içinde bulunduğu ortamdaki iki yüz kişiye “ben buradayım” demedi, “silik” kaldı (bu arada “asosyal” tanımını, zaman zaman değil, asosyalliği her zaman kendine norm olarak belirlemiş, kendi normu çoğunluğun normu ile pek örtüşmeyen kişiler için kullanıyorum.). Bu onun seçimi değildi, belki de o topluluk ona uygun değildi, bilinmez. Sonuçta o ortamın asosyali oydu. Peki, o kişi o anda cep telefonu ile oyun oynamak değil de başka bir şey de yapıyor olamaz mıydı, aynı anda başka bir ortamda sosyalleşiyor da olamaz mıydı yani? Bence o da gayet mümkün ancak o koşullar içerisinde “o ortamın asosyali” olmadığı anlamına gelmiyor. Zıt bir örnek ama bu, “ayın elemanı”nın sadece o müessede ayın elemanı olması gibidir. Başka bir ortamda ayın elemanı değildir. Tıpkı çok konuşan bir insanın, o anki ruh haliyle geveze insanların arasında dinleyici olarak kalması gibi.

Şimdi internet dediğimiz hadise ne zaman bize sosyal açıdan katkı sağladı? Biz bir toplulukta “ben buradayım” demeye başladığımız zaman. Bir süre sonra bu iyice norm haline geldi. Artık internette (her ne yapıyorsanız) yoksanız, internet alemi için asosyal birisiniz. O mekanda, o mecrada, o camiada “ben buradayım” demediğiniz sürece öylesiniz, ya da dediğiniz halde kimse size cevap vermiyorsa yine öylesiniz.

İnternetin sosyalleşmeyi öldürdüğü ve artırdığı durumlar vardır. Bunlar tamamen “insanın” elindedir. Bu biraz da “Silahlar insanları öldürmez, insanlar öldürür.” demek gibi. İnternet bir enstrüman ve bir iletişim aracı, bunu kullanıp kullanmamak insana kalmış. İnterneti daha sosyalleşmek için kullanıyorsan internet sosyalleşmeyi öldürmez. Tabi internette ne yaptığına da bağlı biraz, abuk subuk bir şeye takılırsan insanlar ile iletişimini zayıflatırsan orada asosyallik artar. Tıpkı düğünlerde elinde Gameboy (şimdi Nintendo DS, PSP, cep telefonu vb.) ile oturan küçük çocuklar gibi davrananları düşünün. Çocuk o ortamda asosyal ama kendi arkadaşları içinde, kendi çevresinde gayet sosyal.

Toparlamak gerekirse; silahlar insanları öldürmez, insanlar öldürür demiştim. Evet, insanlar insanları öldürür, silahlar sadece bunu kolaylaştırır. Silah tetiği çeken insan olmadığı sürece zarar vermez. Bu bağlamda bence internet sosyalleşmeyi öldürmez. Sosyalleşmenin düşmanı asosyalliktir. Asosyallik internet ile de tetiklenebilir, başka unsurlarla da. Şöyle bir bakıyorum da yazdıklarıma, sanırım yeterince sesli düşündüğüme göre artık gidebilirim, gerisi sizde.

Mehmet Can Yılmaz tarafından yayınlandı

www.mehmetcanyilmaz.com.tr @mehmetcanyilmaz

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir