Diecast Model Otomobil Fitalatları

Koleksiyonerlere model tedarikçiliği ya da ithalatçılığı yapan firmalar epeydir fitalat testlerinden şikayet ediyor. Tabi maliyeti (ve fiyatı) artırdığı için de bu durum model otomobil koleksiyonerlerine yansıyor. Peki ne oldu da işler değişti? 14 yaş üzeri yetişkin kullanımına yönelik olarak ithal edilen model arabalar, son birkaç yıldan beri 3 yaş statüsüne sokularak oyuncak statüsüne alındı. Dolayısıyla mevzuat değişti, artık modeller “ithalatta denetime tabi ürünler” olarak sınıflandırıldı ve bunların üzerinde fitalat ve azo boyar madde testleri yapılıyor.

TESTLER

Azo boya sadece tekstil malzemesinde kullanılan bir boya, fakat bu arabalarda tekstil malzemesi olmamasına rağmen gümrük tarafından azo boya testi isteniyor. Ayrıca fitalat yani plastik malzemeleri üzerinde çocuklara zararlı bir madde var mı diye de teste sokuluyor. Tabi boya testi de yapılıyor. Model otomobiller bütün bileşenlerine ve parçalarına ayrılarak çeşitli testlerden geçiriliyor. Test sonucuna göre ülkeye ithalatına izin veriliyor ya da verilmiyor. Kaç farklı parça varsa o kadar test yapılıyor. Mesela, camın parçası farklı bir malzeme olarak, ön far farklı bir malzeme olarak adlediliyor. Aslında her parça plastik olmasına rağmen görünüm olarak araca bir farklılık kattığı için farklı bir malzeme olarak adledilip tek tek testlere giriyor. Bunların sonucunda devletin kimyevihanesinde test yapmak istenildiğinde bu testler yaklaşık 45 gün sürüyor, özel laboratuvarlar ise 1 hafta içinde test sonucunu veriyor. Masrafı ithalatçı firmaya ait.

NUMUNELER

Modelin bir tanesi test sırasında zarar görürse ya da kullanılamaz hale gelirse ikinci numuneden de test yapılabilmesi için her bir modelden iki adet numune alınıyor, yani bir asıl bir de şahit numune. İthalatı yapılan modeller farklı renklerde olursa ne oluyor? Mesela, modellerin faturasında mavi, sarı, kırmızı, beyaz, mor modeller yer alıyorsa, her renkten birer adet esas, birer adet de şahit olmak üzere ikişer adet numune alınıyor. Hasar gören numunelerin bedelleri, test masrafları vb. tüm masraflar ithalatçı firmaya ait. Her bir çeşit model için, kırılan numune hariç 500TL-1000 TL masraf çıkıyor. Bu biraz da firmanın pazarlık gücüne göre belirleniyor. Çoğu firma devletin kimyevihanesinde test yaptırmıyor çünkü sürenin uzunluğu büyük bir dezavantaj. Aynı zamanda 45 gün laboratuvarda sıra beklemek demek, 45 gün gümrükte ardiye parası vermek demek. Bu arada bir de bu süre zarfında sürekli kur artışı oluyor, bu da fiyatları etkiliyor. İthalatçının, son ürünü gümrükten çekmeden bir gün önce KDV’sini de yatırmış olması gerekiyor. KDV’sini önceden yatırıyorlar çünkü ilerde bir sorun olursa tekrar beyanname açıp tekrar KDV yatırmakla uğraşmak daha zahmetli oluyor. Dolayısıyla test diyip geçmemek lazım, bunların hepsi ithalatçı firmanın üzerine yıkılıyor. Tabi bu masraflar da her ne kadar diğer modellere pay edilmiş olsa bile fiyatları yükselttiği aşikar. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın diecast model otomobillerin koleksiyona yönelik ürünler olduğunu, oyuncak olmadığını ayrı bir GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) kodu açarak ayırması gerekiyor. Sınırlı sayıda üretilmiş olan model otomobillerin testlerde hunharca katledilmesine mi üzülelim, ek maliyet yaratmasına mı üzülelim, ithalatın yavaşlayıp üzerine kur farkı binmesine mi üzülelim bilemedim.

 

Detayları araştırabilmeniz için küçük bir bilgi notunu da eklemekte yarar görüyorum.

GTC İzahnamesi model otomobillere 95. Fasıl’da atıfta bulunularak (9503.00.85.00.00 Kalıplanarak elde edilen minyatür metal modeller olarak da geçer), “OYUNCAKLAR, OYUN VE SPOR MALZEMELERİ; BUNLARIN AKSAM, PARÇA VE AKSESUARI” başlığı altında, 95.03 pozisyonundaki “ÜÇ TEKERLEKLİ BİSİKLETLER, SKUTERLER, PEDALLI ARABALAR VE BENZERİ TEKERLEKLİ OYUNCAKLAR; OYUNCAK BEBEKLER İÇİN ARABALARI; OYUNCAK BEBEKLER; DİĞER OYUNCAKLAR; KÜÇÜLTÜLMÜŞ (SCALE) MODELLER VE BENZERİ EĞLENCELİK MODELLER (HAREKETLİ OLSUN OLMASIN); HER TÜRLÜ BİLMECELER (PUZZLES)” olarak geçer ve “(E)” bendinde “Küçültülmüş modeller (scale) ve benzeri eğlendirici modeller.” olarak geçmektedir  ve aşağıdaki açıklama ile kapsama alınmıştır.

“Esas olarak eğlence amaçlarına mahsus olarak kullanılan türden modeller buraya dahildir; örneğin, çalışan veya ölçek dahilinde küçültülen bot, uçak, tren, taşıt, vb.nin modelleri ve bu tür modelleri yapmaya mahsus parçaların ve maddelerin oluşturduğu alet ve malzeme takımları (95.04 pozisyonundaki yarış oyunları niteliğinde olan oyuncak takımları hariç) (örn., pist düzenleriyle birlikte bulunan ve oluklarda hareket eden motorlu yarış arabaları içeren takımlar). Bu gruba ayrıca, eğlendirici özelliğe sahip amaçlara mahsus olmak şartıyla, normal büyüklüğünde olan ya da büyütülmüş eşya kopyaları (reprodüksiyonları) da dahildir.”

Bu kitaptan da faydalanabilirsiniz;

https://books.google.com.tr/books?id=T1U1BwAAQBAJ&lpg=PA302&ots=f2jIbqmzqD&dq=9503.00.85.00.00%20Kal%C4%B1planarak%20elde%20edilen%20minyat%C3%BCr%20metal%20modeller&hl=tr&pg=PA24#v=onepage&q&f=false

Mehmet Can Yılmaz tarafından yayınlandı

www.mehmetcanyilmaz.com.tr @mehmetcanyilmaz

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir